انحلال در لغت به معنای حل شدن ، باز شدن ، گشوده شدن گره ، حل شدن جسم جامد در مایع و نیز به معنی از میان رفتن و برچیده شدن یک اداره یا بنگاه ، برچیدگی است و از نظر اصطلاحی مصادیق زیادی دارد مانند انحلال عقد واحد به عقود متعدد یا انحلال مجلس. اما در این نوشتار منظور انحلال شرکت تجاری است که در خصوص انواع شرکت ها دارای شرایط مختص به خود است.


ماده 54 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی مصوب 1370 در انحلال شرکت تعاونی تشریح می دارد :
شرکت ها و اتحادیه های تعاونی در مورد ذیل منحل می شوند :
1. تصمیم مجمع عمومی عادی
2. کاهش تعداد اعضاء ازحد نصاب مقرر در صورتی که حداکثر ظرف مدت 3 ماه تعداد اعضاء به نصاب مقرر نرسیده باشد.
3. انقضای مدت تعیین شده در اساسنامه مربوط در صورتی که در اساسنامه مدت تعیین شده باشد و مجمع عمومی مدت را تمدید نکرده باشد.
4. توقف فعالیت بیش از یک سال بدون عذر موجه
5. عدم رعایت قوانین و مقررات مربوط پس از سه بار اخطار کتبی در سال به وسیله وزارت تعاون بر طبق آیین نامه مربوط.
6. ورشکستگی طبق قوانین مربوط
تبصره 4 همان قانون : کلیه اموالی که از منابع عمومی دولتی در اختیار تعاونی قرار گرفته با انحلال آن باید مسترد گردد.
7. در صورتی که هر تعاونی منحل گردد ، قبل از انحلال باید به تعهداتی باید به تعهداتی که در برابر اخذ سرمایه و اموال و امتیازات از منابع عمومی و دولتی و بانک ها و شهرداری سپرده است ، عمل نماید. ( ماده 56 قانون شرکت های تعاونی )
مقاماتی که حق انحلال دارند عبارت است از :
مجمع عمومی فوق العاده یا اتحادیه تعاونی ، وزارت تعاون و دادگاه
پس از آن که شرکت منحل شد، بلافاصله باید موضوع انحلال آن ثبت گردد و برابر قانون تجارت در مورد تصفیه آن اقدام شود، لازم به ذکر است که هرگاه انحلال شرکت با تصمیم مجمع عمومی فوق العاده برابر ضوابط مربوط انجام گرفته باشد، و یا این که وزارت تعاون در حدود صلاحیت قانونی خود رای به انحلال آن داده باشد، ظرف مدت یک ماه سه نفر را جهت تصفیه امور تعاونی تعیین و به اداره ثبت محل معرفی خواهد نمود تا برابر ضوابط و مقررات مربوط در امور تصفیه تعاونی اقدام لازم را به عمل آورند.
اما در مواردی که انحلال شرکت تعاونی به جهات دیگری که اشاره گردید صورت گرفته باشد، تصفیه آن و نحوه تصفیه برایر قانون تجارت است.

    مدارک مورد نیاز جهت ثبت انحلال :

الف ) کلیه مدارک ثبتی شرکت
ب) مدارک شناسایی شرکا
ج ) اصل صورتجلسه انحلال که به تایید همه شرکا و مدیر تصفیه رسیده باشد.
د) مجوز انحلال در صورت اخذ اعتبار از دستگاه های دولتی یا عمومی

    صورتجلسه مجمع عمومی فوق العاده شرکت تعاونی

بسمه تعالی
جلسه مجمع عمومی فوق العاده شرکت تعاونی                                    طبق دعوتنامه مورخ
در ساعت                    روز                                  مورخ            /    /          با حضور              نفر از                نفر اعضاء در محل                                                                         تشکیل گردید.
پس از اعلام رسمیت جلسه بوسیله رئیس هیأت مدیره آقای                                            نسبت به انتخاب هیأت رئیسه و ناظرین جلسه اتخاذ رأی به عمل آمد و در نتیجه آقای                                                   به عنوان رئیس و آقای                                     به عنوان منشی و آقایان1-                                  2-                                                                                   سمت ناظرین مجمع انتخاب شدند.آنگاه دستور جلسه برابر دعوتنامه قرائت گردید و سپس مجمع وارد شور شده و تصمیمات ذیل را اتخاذ نمود:
1-در رابطه با انحلال شرکت تعاونی رای گیری کتبی و مخفی به عمل آمد که در نتیجه با رای اکثریت بیش از سه چهارم اعضاء  حاضر در جلسه شرکت منحل گردید
جلسه در ساعت                   پایان یافت.
رئیس مجمع                                                                                                            منشی مجمع
ناظر 1                                                                                                                             ناظر 2
اسامی حاضرین در جلسه مجمع عمومی فوق العاده مورخ                      شرکت تعاونی   
نام و نام خانوادگی
امضاء

    صورتجلسه مجمع عمومی عادی شرکت تعاونی

بسمه تعالی
جلسه مجمع عمومی عادی شرکت تعاونی                                    طبق دعوتنامه مورخ
در ساعت                    روز                                  مورخ            /    /          با حضور              نفر از                نفر اعضاء در محل                                                                         تشکیل گردید.
پس از اعلام رسمیت جلسه بوسیله رئیس هیأت مدیره آقای                                            نسبت به انتخاب هیأت رئیسه و ناظرین جلسه اتخاذ رأی به عمل آمد و در نتیجه آقای                                                   به عنوان رئیس و آقای                                     به عنوان منشی و آقایان1-                                  2-                                                                                   سمت ناظرین مجمع انتخاب شدند.آنگاه دستور جلسه برابر دعوتنامه قرائت گردید و سپس مجمع وارد شور شده و تصمیمات ذیل را اتخاذ نمود:
1-در رابطه با انتخاب اعضاء هیات تصفیه وناظر بر امر تصفیه رای گیری به عمل آمد که در نتیجه آقای/خانم                              وآقای/خانم                          وآقای/خانم                               به عنوان هیات تصفیه برای مدت دو سال و آقای/خانم                                               به سمت ناظر بر امرتصفیه انتخاب گردیدند.
جلسه در ساعت                   پایان یافت.
رئیس مجمع                                                                                                            منشی مجمع
ناظر 1                                                                                                                               ناظر 2
اسامی حاضرین در جلسه مجمع عمومی عادی مورخ                      شرکت تعاونی   
نام و نام خانوادگی :
امضاء


    اولین صورتجلسه  هیأت تصفیه شرکت تعاونی


بسمه تعالی
جلسه هیأت تصفیه شرکت تعاونی                                               در ساعت            روز                         مورخ
با حضور اعضای اصلی هیأت تصفیه بشرح ذیل:

                                                2-                                         3-

در محل                                                                                                   تشکیل گردید و پس از بحث و تبادل نظر تصمیمات زیر اتخاذ گردید.
1-آقای/خانم............................. به سمت رئیس و آقای/خانم................................ به سمت نائب رئیس و آقای/خانم................................به سمت منشی هیأت تصفیه انتخاب شدند و با امضای ذیل این صورتجلسه ، قبولی خود را اعلام می دارند.
2-کلیه قراردادها و اسناد رسمی و تعهد آور بانکی از قبیل چک ، سفته ، برات و اوراق  بهادار پس از  تصویب  هیأت تصفیه با  امضای آقای/خانم ...............................رئیس و آقای/خانم  ...................................... نائب رئیس و مهر شرکت معتبر می باشد و در غیاب آقای/خانم .................................  امضاء آقای/خانم.................................. (منشی)  باتفاق رئیس توأم با مهر شرکت اعتبار دارد.اسناد عادی و اوراق اداری با امضای رئیس و مهر شرکت و در صورت لزوم با امضای آقای/خانم ..........................................  و مهر شرکت معتبر است.
3- هیأت تصفیه به آقای/خانم                                                             با حق توکیل به غیر وکالت داد تا به اداره ثبت شرکتها مراجعه و ضمن انجام کلیه تشریفات قانونی ذیل دفاتر آن اداره را از طرف و به وکالت هیأت تصفیه امضاء نماید.
آدرس محل تصفیه
نام و نام خانوادگی :
محل امضاء