منظور از سهام بانام و بی نام چیست ؟

الف: سهام بی نام
نام سهامدار در این گونه سهام قید نمی شود و حقوق صاحب سهم ناشی از ورقه سهم است. به موجب ماده 39 لایحه، نقل و انتقال این سهم مانند چک در وجه حامل با قبض و اقباض به عمل می آید، زیرا سهام بی نام سند در وجه حامل است و ملک دارنده آن است مگر خلاف آن ثابت شود.
گواهینامه موقت سهام بی نام نیز در حکم سهام بی نام است اما از لحاظ مالیات بردرآمد، مشمول مقررات سهام بی نام می باشد.
ب: سهام بانام
سهام با نام به سهامی اطلاق می شود که نام صاحب سهم در آن قید شده باشد. وفق ماده 40 قانون تجارت انتقال سهام بانام باید در دفتر ثبت شرکت به ثبت برسد و انتقال دهنده یا وکیل یا نماینده قانونی او باید انتقال را در دفتر مزبور امضاء کند. در مواردی که تمامی مبلغ اسمی سهم پرداخت نشده است نشانی کامل انتقال گیرنده نیز در د فتر ثبت سهام شرکت قید و به امضای انتقال گیرنده یا وکیل یا نماینده قانونی او رسیده و از نظر اجرای تعدات ناشی از نقل و انتقال سهم معتبر رخواهد بود . هر گونه تغییر اقامتگاه نیز باید به همان ترتیب به ثبت رسیده و امضا شود.هر انتقالی که بدون رعایت شرایط فوق به عمل آید از نظر شرکت و اشخاص ثالث فاقد اعتبار است .

    تبدیل سهام

شرکت سهامی به دلایل مختلف ممکن است، سهام بانام خود را به سهام بی نام و سهام بی نام خود را به بانام تبدیل نماید. مثلاَ شرکت برای سازماندهی بهتر سهام داران خود و شناسایی آن ها و جلوگیری از تحصیل غیرقانونی، سهام بی نام را به سهام بانام تبدیل می کند و یا اینکه برای نقل و انتقال راحت تر، سهام بانام را به بی نام تبدیل می کند.
به موجب ماده 43 لایحه قانون تجارت، مرجع صلاحیت دار برای صدور مجوز تبدیل سهام همانند مرجع صالح برای ایجاد سهام ممتاز، اساسنامه یا مجمع عمومی فوق العاده است. به موجب بند 9 ماده 8 لایحه، در اساسنامه شرکت می توان طریق تبدیل سهام بانام به سهام بی نام و بالعکس را پیش بینی نمود.
در مطالعه ی تبدیل سهام باید این پیش فرض را در نظر داشت که تبدیل سهام بی نام به بانام ، تشریفات مفصل تری نسبت به تبدیل سهام بانام به بی نام دارد زیرا صاحبان سهام بی نام شناخته شده نیستند.

    تبدیل سهام بانام به بی نام

به موجب ماده 47 لایحه قانون تجارت، " برای تبدیل سهام بانام به سهام بی نام مراتب فقط یک نوبت در روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی های مربوط به شرکت در آن نشر می گردد منتشر و مهلتی که نباید کمتر از دو ماه باشد به صاحبان سهام داده می شود تا برای تبدیل سهام خود به مرکز شرکت مراجعه کنند. پس از انقضای مهلت مذکور برابر تعداد سهامی که تبدیل نشده است سهام بی نام صادر و در مرکز شرکت نگاهداری خواهد شد تا هر موقع که دارندگان سهام بانام به شرکت مراجعه کنند سهام بانام آنان اخذ و ابطال و سهام بی نام به آن ها داده شود ".
اگر سهام بانام ظرف مهلت مقرر به سهام بی نام تبدیل نشود، بحث فروش وجود ندارد.
در خصوص تعویض گواهی نامه موقت سهام بی نام با ورقه سهم، و هم چنین تعویض گواهی نامه موقت سهام بانام با ورقه سهم، تشریفات تبدیل سهام بانام به بی نام رعایت می شود.
به طور کلی تشریفات تبدیل سهام بانام به بی نام عبارت است از :
- یک نوبت انتشار آگهی
- مهلت حداقل دو ماه برای مراجعه به مرکز شرکت
نتیجه عدم مراجعه در مهلت : صدور سهام بی نام برابر سهام بانام تبدیل نشده می باشد.

    لزوم ثبت و آگهی تبدیل سهام

طبق ماده 48 لایحه قانون تجارت، هر گاه تبدیل سهام صورت گرفته شد، شرکت باید مرجع ثبت شرکت ها را از تبدیل سهام کتباَ مطلع سازد تا این مورد را به ثبت برساند و آگهی کند.

بسمه تعالی
نمونه صورتجلسه تبدیل سهام با نام به بی نام

صورتجلسه مجمع عمومی فوق العاده شرکت  ...................................    سهامی خاص به شماره ثبت  .........   در ساعت ............  مورخ  ............   با حضور کلیه سهامداران در محل قانونی شرکت تشکیل و نسبت به انتخاب هیئت رئیسه اتخاذ تصمیم گردید.
در اجرای ماده 101 لایحه اصلاحی قانون تجارت
1ـ خانم/ آقای ………….......………..  به سمت رئیس جلسه
2ـ خانم/ آقای ………….......………..  به سمت ناظر رئیس
3ـ خانم/ آقای ………….......………..  به سمت ناظر جلسه
4ـ خانم / آقای………….......………..  به سمت منشی جلسه انتخاب شدند.

سپس دستور جلسه مبنی بر تبدیل سهام بانام به بی نام قرائت و تصمیمات ذیل به اتفاق آرا اتخاذ گردید.
کلیه سهام با نام شرکت به تعداد  ............    سهم با تصویب کلیه سهامداران به سهام  بی نام تبدیل گردید. در نتیجه ماده ............  در اساسنامه به شرح ذیل اصلاح گردید.
سرمایه شرکت  مبلغ……..……….. ریال منقسم به ............  سهم …………..…….. ریالی بی نام که تماماً 35% آن پرداخت و مابقی آن در تعهد سهامداران می باشد.                          
ضمناً هیئت مدیره تعهد نموده که کلیه برگه های سهام با نام شرکت ابطال و به جای آن سهام بی نام صادر گردید و در اختیار سهامداران قرار گرفت.
جلسه در ساعت………..   خاتمه یافته و به آقا/خانم………….......……….. احدی از سهامداران یا اعضاء هیئت مدیره با حق توکیل به غیر یا وکیل رسمی شرکت وکالت داده می شود ضمن مراجعه به اداره ثبت شرکتها نسبت به ثبت صورتجلسه و پرداخت حق الثبت و امضاء دفاتر ثبت اقدام نماید.

امضا هیات رئیسه
نام و نام خانوادگی                 نام و نام خانوادگی               نام و نام خانوادگی            نام و نام خانوادگی
رئیس جلسه…….......………..       ناظر…….......………..           ناظر…….......………..            منشی……......……..